7


  • Учителю
  • 'ҚАуіпсіздік ережелері, санитарлық - гигиеналық талаптар. Тамақтану мәдениеті. Ет және ет тағамдарының құнарлығы. Сапасын анықтау. Етті дастарқанға тарту реті'.

'ҚАуіпсіздік ережелері, санитарлық - гигиеналық талаптар. Тамақтану мәдениеті. Ет және ет тағамдарының құнарлығы. Сапасын анықтау. Етті дастарқанға тарту реті'.

Автор публикации:
Дата публикации:
Краткое описание:
предварительный просмотр материала

Сабақтың тақырыбы: «Қауіпсіздік ержелері, санитарлық-гигиеналық талаптар. Тамақтану мәдениеті. Ет және ет тағамдарының құнарлылығы. Сапасын анықтау. Етті дастарқанға тарту реті» .

Қой етін мүшелеу және әзірлеу.

Сабақтардың мақсаттары:

Білімділік:Оқушыларды техникалық-қауіпсіздік және санитарлық-гигиеналық ережелерімен таныстыру. Тамақтану мәдениеті мен қой етін мүшелеу және әзірлеу туралы мағлұмат беру.

Дамытушылық: Өзара бір-біріне көмек көрсете білу, ережелермен ас үй туралы жаңа білімдерді дамыту.

Тәрбиелік: Жұмыста ұқыптылыққа, тазалыққа тәрбиелеу.

Сабақтың түрі: Кіріктірілген сабақ (экономика негіздері және қаржы сауаттылығы)

Сабақтың әдісі: түсіндіру.

Көрнекілігі: Қауіпсіздік ережелері жазылған плакаттар.

Сабақтың барысы.


І. Ұйымдастыру бөлімі.

  1. Оқушылармен амандасу, түгендеу.

  2. Оқушыларды сабаққа бейімдеу.

  3. Жұмыс орнын ұйымдастыру.

  4. Қауіпсіздік ережелерін еске түсіру.

ІІ. Жаңа сабақ.

Санитарлық - гигиеналық талаптар.Тамақты дайындау кезінде оған ағзаға зиянды ауру тудыратын микробтар түсіп, тамақтан уланып қалмау үшін санитарлық - гигиеналық талаптарды сақтау керек.

Бөлмелер мен жабдықтарға қойылатын талаптар.

  1. Асүй бөлмесі таза болуы қажет. Ылғал шүберекпен үнемі сүртіп отыру керек.

  2. Таза ыдысты жабық шкафта немесе жабық сөрелерге қою керек.

  3. Тамақ қалдықтарын қақапағы бар шелекке салып, дер кезінде шығарып отыру қажет.

Тамақ дайындайтын адамға қойылатын талаптар.

  1. Тамақты алжапқыш тағып дайындау керек.

  2. Қолды тазалап жуу керек.

  3. Шашты жинап, орамал тағу керек.

Тамақты жасауға қойылатын талаптар.

  1. Мерзімі өтіп кеткен азық-түліктерді пайдаланбау керек.

  2. Азық-түлікті бөлуге, турауға жеке-жеке тақтайлар қолданылады.

  3. Тамақ әзірлеу алдында азық-түлік мұқият жуып, тазалайды және турайды.

  4. Тотығатын металдан және сыры кеткен ыдысты пайдалануға болмайды.

Ет мүшелеу- сойылған малдың етін жілік-жілігімен бөлшектеу. Қазақ халқының дәстүрінде әр жіліктің табаққа тартылу тәртібі бар. Атап айтқанда, қойдың төрт аяғында он екі жілік болады. Оң жағындағы қолы мен санында жамбас, , , , және жауырын аталатын сүйектер бар. Сол жақтағы қолы мен санында да дәл осы алты жілік бір-бірімен жалғасып жатады. Сойған қойдың етін осы жіліктердің буын-буыны бойынша ажыратып бөледі. Бұл әдіс деп аталады. Осы жіліктердің ішіндегі жамбас немесе сыйлы қонаққа тартылады. Сол үшін жамбас арнайы сақталады. Ал қабырғалар мен омыртқалар жілік асылғанда үстемеленеді. Бұғана, мойын, құйымшақ, т.б. қазанға етпен қосып салынғанмен, көбіне бала-шағаға тиесілі. Ірі қара да осы әдіспен сойылады. Қазақ ғұрпында етті қиқымдамай, балтамен шауып сүйегін қиқаламай таза боршалап тұздайды. Ал теледі де, 5 минуттан соң дөңгелек күлше , етіп жайылады. Әрбір күлшенің ортасына ет турамасы салынып, күлшенің ортасы ашық қалдырылады да, екі шеті жапсырылады. Майланған табаға орналастырылып, көтерілген соң жұмыртқа жағылады. Температурасы 230-240° С пеште пісіріледі. 6 кесе ұнға - 2 ас қасық қант, 80 г асхана маргарині, 175 г , 1 шай қасық , 45 г , 2 кесе су, ортасына салуға - 750 г қосылған ' ет турамасы, бетіне жағылатын май.

Ет мүшелері - еттің қазақша атаулары. Олардың негізгілері: , , , , , , , , , , , , , ,, , , , , , , , , , , , , , , ,, , , , , , , , , .

Біздің халқымыздың құрметті кісілерге ұсынылатын кәделі әрі орны бөлек тағамдарының ең - бастысы қазақша ет. Қазақтар сылы қонақтарға мал басын көрсететін. Соның ішінде аса құрметті, ардақты, ел сыйлайтын қонақтарға тай немесе құлын сояды. Егер қонақтар көп болса ірі жылқы сояды. Сөйтіп қонақтарға табақ - табақ ет тартылады. Табақ тарту да үлкен өнер, елдікке сын. Мұның да ұлттық, салттың тәртібі мен реті жөн-жосығы болады. Әр табақ қонақтар дәрежесі мен жасына, іліктік жолына (нағашы, жиен, құдағи, қыз, бала т.б.) сәйкес келуі керек. Осыған орай табақтарту - бас табақ, сый табақ, қос табақ, жай табақ, жастар табағы, күйеу табақ, келін табағы болып бөлінеді.

Аталған табақтарға сай ет (сүйек) мүшелері болады. Ол мүшелерді ауыстыруға болмайды.

Бас табаққа: бас, жамбас, омыртқа, сүбе қабырға.

Қос табаққа: ортан жілік, омыртқа сүбе қабырға.

Сый табаққа: жамбас, омыртқа, қабырға, ортан жілік.

Жай табаққа: асықты жілік, жауырын, қабырға, омыртқа.

Жастар табағы: кәрі жілік, тоқпан жілік, қабырға, омыртқа.

Күйеу табақ: асықты жілік, омыртқа, қабырға, төс.

Міне, осылай әр табақтың көлеміне және оның адамидарына сәйкес кәделі мүшелері, тартылып, бәріне де сыйлы, шұрайлы еттер мен мүше сүйектер салынады. Әр кісінің қонақтың жасына, іліктік, туыстық қатынасына қарай малдың әрбір мүшесінің соған лайық орны болады.

Экономика тарихы. Экономикадағы басты мәселелер.

Дүниеде не нәрсе болсын белгілі бір заңдарға бағынады, бұл заңдар - экономика заңдары. Сондықтан экономикалық даму адамзаттың өркендеу негізін, ал экономика тарихы оның бүкіл тарихының негізін құрайды. Экономикалық тарих белгілі бір аймақта тұратын халықта ратық тауар өндіруден, әлгіндей тауар шығаруға тікелей қатыспаған, бірақ оларды мейлінше пайдаланған әр түрлі адамдар тобының бөлініп шығуынан басталады. Алғашқы қауымдық құрылыс кезінде мұндай қатынас болған жоқ. Сондықтан бұл дәуір тарихи кезең ретінде экономика тарихында арнайы қарастырылмайды.

Әрқандай қоғам, қай кезде өмір сүрсе де, өзінің экономикалық құрлымына ие болған. Әрқандай қоғам экономикада мынадай басты сауалдарға жауап табуы тиіс:

  1. Тауарлар мен қызмет көрсетулердің қайсысы және қандай мөлшерде өндірілуі керек?

Кісі дүниеде қалағанына ие бола алмайтындығы түсінікті. Сондықтан әр адам алдымен бір нәрсені ғана сатып алып, қлғанын кейінге қалдыра тұру жөнінде ойланатыны ақиқат. Сондықтан қай ел болсын, ондағы жекелеген фирма болсын ылғи да алдымен тез өтетін, сөреде жатып қалмайтын қандай тауар өндіру керек деген ойға кетеді.

  1. Әлгі тауарлар мен қызмет көрсетулерді қалай өндіру керек?

Айран болсын, мектеп болсын, киім - кешек не электрстансасы болсын қай өнімді де шығару жолы көп. Құрылыс салар алдында оның бір емес, бірнеше жобасы сызылып, сарапқа салынады, инженерлер қандай материалдарды пайдаланған жөн, құрылысты қолмен не машина көмегімен салу керек пе, құрылыс ісін автоматтандыру жөн бе деген мәселелер төңірегінде бас қатырады.

  1. Әлгі тауарлар және қызмет көрсетулер кімдерге өткізіліп, жасалады және шығарылған тауар, көрсетілетін қызмет қай түрде бөлінбек?

Әдетте тауар қажет еткеннен аз шығарылатындығы, сондықтан оған деген сұранысты бәрібір толық өтеу мүмкін емес екендігі баршаға мәлім.айталық біреу қымбат машинамен жүрсе, енді біреулер қоғамдық көлікке мінеді. Әлеумет бұл сұраққа әр түрлі жауап береді. Бірқатар елде игілік бөлу кісінің билік басындағы партияға немесе текті тұқымға жататындығына қарай жүргізіледі, дегенмен көп елде игілік бөлу ісі нарықтық заңдарды бағдарға алған.

Үйге тапсырма: Берілген тақырыпты оқып келу.

Қорытынды: Жұмыс орнын жинастыру. Бағалау.





 
 
X

Чтобы скачать данный файл, порекомендуйте его своим друзьям в любой соц. сети.

После этого кнопка ЗАГРУЗКИ станет активной!

Кнопки рекомендации:

загрузить материал